Wil je zelfreinigende badkamertegels installeren? Dan is een goede voorbereiding minstens zo belangrijk als het tegelwerk zelf. De ondergrond moet vlak, stevig en geschikt voor een vochtige ruimte zijn. Vooral rond de douche, het bad, leidingen en hoeken moet je extra aandacht besteden aan de waterdichting.
Zelfreinigende of onderhoudsvriendelijke badkamertegels zijn populair omdat vuil, kalk en zeepresten zich minder makkelijk aan het oppervlak kunnen hechten. Toch verschilt de manier van installeren per soort tegel. Een keramische tegel met een onderhoudsvriendelijke coating plaats je bijvoorbeeld anders dan een zelfklevende wandtegel.
In dit stappenplan lees je hoe je badkamertegels goed voorbereidt, plaatst en afwerkt en welke fouten je beter kunt voorkomen.
Kort uitgelegd
Maak eerst de ondergrond vlak, schoon, droog en waar nodig waterdicht. Bepaal daarna de tegelverdeling, breng geschikte tegellijm aan en plaats de tegels van onder naar boven. Na het uitharden voeg je het tegelwerk en werk je hoeken, aansluitingen en doorvoeren af met geschikte sanitairkit.
Wat zijn zelfreinigende badkamertegels?
De naam zelfreinigende badkamertegels kan voor verwarring zorgen. Het betekent meestal niet dat de tegels zichzelf letterlijk schoonmaken. Vaak gaat het om tegels met een oppervlak waarop vuil en vocht zich minder makkelijk hechten. Hierdoor zijn ze eenvoudiger schoon te houden.
Er bestaan bijvoorbeeld keramische tegels met een speciale oppervlaktebehandeling. Afhankelijk van het product kan zo’n oppervlak vuilafstotend, waterafstotend of makkelijker schoon te maken zijn. Je zult de badkamer nog steeds moeten schoonmaken, maar vuil en kalkaanslag kunnen minder snel vast gaan zitten.
Let ook goed op het verschil tussen zelfreinigende en zelfklevende tegels. Zelfklevende tegels hebben een lijmlaag aan de achterkant of zijn lichte wandpanelen die eenvoudig bevestigd kunnen worden. Zelfreinigend zegt iets over de eigenschappen van het oppervlak en niet over de manier waarop je de tegel monteert.
Controleer daarom altijd de montagevoorschriften van de fabrikant voordat je begint.
Zelfreinigend en zelfklevend zijn dus niet hetzelfde
| Eigenschap | Zelfreinigende tegel | Zelfklevende tegel |
|---|---|---|
| Belangrijkste voordeel | Makkelijker schoon te houden | Makkelijker te plaatsen |
| Heeft standaard een plaklaag? | Nee | Meestal wel |
| Kan keramisch zijn? | Ja | Meestal niet |
| Tegellijm nodig? | Bij keramische tegels meestal wel | Afhankelijk van het product |
| Geschikt voor douche? | Afhankelijk van product en systeem | Alleen als fabrikant dit aangeeft |
| Onderhoud nodig? | Ja | Ja |
Kun je zelfreinigende badkamertegels zelf installeren?
Als je ervaring hebt met klussen, kun je veel badkamertegels zelf installeren. Houd er wel rekening mee dat tegelen in een badkamer nauwkeuriger komt dan het betegelen van bijvoorbeeld een droge wand in de keuken.
Dat heeft vooral te maken met vocht. Een tegelwand ziet er misschien waterdicht uit, maar tegels, voegen en kit vormen samen niet automatisch een volledig waterdichte constructie. In natte zones moet daarom al vóór het tegelen voor een geschikte waterdichte ondergrond worden gezorgd.
Vooral bij een inloopdouche, nis, vloer, leidingdoorvoer en aansluiting tussen vloer en wand is nauwkeurig werken belangrijk.
Heb je weinig kluservaring? Begin dan liever niet met een ingewikkelde inloopdouche. Een droge badkamerwand of eenvoudige wand achter een wastafel is een makkelijker eerste tegelproject.
Dit heb je nodig voor het installeren
Welke materialen je precies nodig hebt, hangt af van het soort tegel en de ondergrond. Controleer daarom altijd de instructies van de fabrikant van de tegels, lijm en het gekozen afdichtingssysteem.
Voor traditioneel tegelwerk heb je meestal het volgende nodig:
- zelfreinigende of onderhoudsvriendelijke badkamertegels
- geschikte tegellijm
- voegmiddel
- sanitairkit
- primer indien voorgeschreven
- waterdichtingspasta of membraan voor de natte zones
- kimband en eventueel afdichtingsmanchetten
- lijmkam
- waterpas of laser
- rolmaat
- potlood
- tegelkruisjes of ander afstandssysteem
- tegelsnijder of tegelzaag
- tegelboor of geschikte gatenboor
- emmer en menggereedschap
- voegspaan
- spons
- kitpistool
- werkhandschoenen en oogbescherming
Bij zelfklevende tegels of wandpanelen heb je andere materialen nodig. Sommige producten kun je bijvoorbeeld met een stanleymes op maat maken, terwijl keramische tegels met een tegelsnijder of geschikte tegelzaag worden gesneden.
Welke ondergrond is geschikt voor badkamertegels?
Een goede ondergrond is vlak, schoon, droog, stevig en geschikt voor het gekozen tegelsysteem. Problemen met de ondergrond verdwijnen niet doordat je er tegels overheen plaatst. Een oneffen wand blijft bijvoorbeeld problemen geven bij het uitlijnen van de tegels.
Controleer de wand daarom voordat je begint.
Tegelen over bestaande badkamertegels
Nieuwe tegels kunnen in bepaalde situaties over bestaande tegels worden aangebracht. De oude tegels moeten dan goed vastzitten en de ondergrond moet geschikt worden gemaakt voor het gekozen lijmsysteem.
Controleer onder andere:
- of er geen tegels loszitten;
- of de wand voldoende vlak is;
- of er geen vochtproblemen achter de bestaande tegels zitten;
- of kit, vet en zeepresten verwijderd zijn;
- of de gebruikte primer en tegellijm geschikt zijn voor tegel-over-tegelwerk.
Tik eventueel voorzichtig op verschillende oude tegels. Een duidelijk hol geluid kan een aanwijzing zijn dat een tegel niet meer goed vastzit.
Tegelen op een gestucte muur
Ook een gestucte muur kan een geschikte basis zijn, maar niet ieder type stucwerk en iedere situatie is hetzelfde. De ondergrond moet voldoende sterk en droog zijn.
Afhankelijk van de zuiging van de ondergrond en het gekozen lijmsysteem kan een primer nodig zijn.
In een natte zone is daarnaast een geschikt waterdichtingssysteem nodig. Ga er dus niet vanuit dat een gestucte wand vanzelf geschikt is voor direct tegelwerk in een douche.
Tegelen op gipsplaten
Wil je op plaatmateriaal tegelen? Controleer dan of het plaatmateriaal geschikt is voor de betreffende badkamerzone en het gewicht van het tegelwerk kan dragen.
Vooral in de douche is vochtbescherming belangrijk. Gebruik een systeem dat geschikt is voor natte ruimtes en volg daarbij de voorschriften van de fabrikant.
Wat als de muur niet vlak is?
Een scheve of hobbelige muur maakt strak tegelwerk veel moeilijker. Kleine verschillen kunnen soms worden opgevangen, maar tegellijm is niet bedoeld om grote oneffenheden zomaar te verbergen.
Maak grotere oneffenheden daarom eerst vlak met een product dat geschikt is voor de betreffende ondergrond en ruimte.
Maak de badkamer eerst goed waterdicht
Dit is één van de belangrijkste onderdelen van de klus.
Een veelgemaakte fout is denken dat tegels en voegen de onderliggende constructie automatisch waterdicht maken. Dat is niet zo. Vooral aansluitingen, hoeken, afvoeren en leidingdoorvoeren zijn kwetsbare plekken.
In natte zones wordt daarom gewerkt met een geschikt waterdichtingssysteem onder het tegelwerk. Denk aan afdichtingspasta of een membraan in combinatie met kimband en manchetten.
De opbouw kan er bijvoorbeeld zo uitzien:
- stevige en geschikte ondergrond;
- eventueel geschikte primer;
- waterdichtingssysteem;
- tegellijm;
- badkamertegel;
- voegmiddel;
- flexibele kit bij daarvoor bedoelde aansluitingen.
Besteed extra aandacht aan de aansluiting tussen vloer en wand, de douchehoek en plekken waar leidingen door de wand komen.
Zelfreinigende badkamertegels installeren in 9 stappen
Is de ondergrond geschikt en heb je alle materialen klaarliggen? Dan kun je beginnen met het tegelwerk.
De onderstaande stappen zijn bedoeld als algemene werkwijze voor keramische badkamertegels. De exacte verwerking verschilt per tegel, lijm, ondergrond en afdichtingssysteem. De productvoorschriften blijven daarom leidend.
Stap 1: meet de badkamerwand nauwkeurig op
Meet eerst de hoogte en breedte van het oppervlak dat je wilt betegelen.
Bereken vervolgens hoeveel vierkante meter tegelwerk je nodig hebt. Bestel meer materiaal dan het exacte gemeten oppervlak, omdat je rekening moet houden met snijverlies, beschadigingen en lastige aansluitingen.
Hoeveel extra materiaal nodig is, hangt onder andere af van het formaat van de tegel en het gekozen legpatroon. Een recht patroon veroorzaakt meestal minder snijverlies dan een ingewikkeld patroon.
Controleer voordat je bestelt ook of tegels uit verschillende verpakkingen qua kleur en formaat goed bij elkaar passen. Bij sommige tegelsoorten kunnen kleine verschillen tussen productiebatches voorkomen.
Stap 2: controleer en reinig de ondergrond
Verwijder stof, vuil, vet, oude kitresten en andere stoffen die de hechting kunnen verminderen.
Controleer daarna opnieuw:
- zit alles stevig vast?
- is de wand vlak?
- is de ondergrond droog genoeg?
- zitten er scheuren of beschadigingen?
- zijn eventuele vochtproblemen opgelost?
Ga niet tegelen over een muur waarvan je niet weet waarom deze vochtig is. Los eerst de oorzaak van het vochtprobleem op.
Stap 3: breng primer en waterdichting aan waar nodig
Gebruik primer wanneer dit volgens het gekozen systeem nodig is. Laat deze volgens de productvoorschriften drogen.
Daarna kun je in de benodigde zones het waterdichtingssysteem aanbrengen. Besteed extra aandacht aan hoeken, wand-vloeraansluitingen, afvoeren en leidingdoorvoeren.
Laat iedere laag voldoende drogen volgens de instructies van de fabrikant. Begin niet eerder met tegelen omdat de bovenkant toevallig droog aanvoelt.
Stap 4: bepaal de tegelverdeling
Begin niet direct met lijmen.
Bepaal eerst hoe de tegels over de wand worden verdeeld. Hiermee voorkom je dat je aan het einde bijvoorbeeld met een strookje van slechts een paar centimeter uitkomt.
Meet daarom de tegelmaat inclusief voeg en bereken waar de tegels uitkomen. Kijk ook naar belangrijke zichtlijnen rond een wastafel, douche, bad, nis en raam.
Gebruik een waterpas of laser om horizontale en verticale hulplijnen te maken.
Stap 5: breng de tegellijm aan
Maak de tegellijm klaar volgens de aanwijzingen op de verpakking.
Breng niet meteen lijm op de volledige muur aan. Werk in delen die je binnen de aangegeven verwerkingstijd kunt betegelen.
Verdeel de lijm gelijkmatig met een geschikte lijmkam. Welke vertanding je nodig hebt, hangt onder andere af van de tegel, ondergrond en gebruikte lijm.
Bij grote tegelformaten kunnen aanvullende verwerkingsregels gelden. Controleer hiervoor altijd de instructies van de lijmfabrikant.
Stap 6: plaats de eerste tegels
De eerste rij is belangrijk voor de rest van het tegelwerk. Zit deze scheef, dan kan die afwijking verderop steeds duidelijker worden.
Plaats de tegels volgens de eerder gemaakte hulplijnen. Druk ze goed in de lijm en controleer regelmatig met een waterpas of laser.
Gebruik indien nodig tegelkruisjes of een geschikt nivelleersysteem om gelijke voegen en een vlak resultaat te krijgen.
Controleer tijdens het werk regelmatig of de lijm voldoende contact maakt met de achterkant van de tegel. Zeker in een natte ruimte wil je grote holle plekken achter tegels voorkomen.
Stap 7: snijd de tegels op maat
Waarschijnlijk passen niet alle tegels precies. Bij hoeken, plafonds, vloeren, nissen en andere aansluitingen moet je tegels op maat maken.
Meet iedere benodigde tegel apart op. Ga niet automatisch uit van dezelfde maat voor een hele rij, want muren en vloeren zijn niet altijd volledig recht.
Voor keramische tegels kun je afhankelijk van het materiaal gebruikmaken van een tegelsnijder of tegelzaag.
Draag bij het zagen of slijpen geschikte persoonlijke bescherming.
Stap 8: maak uitsparingen voor leidingen en kranen
Rond een douchekraan, wastafel, afvoer of leiding moet soms een opening in een tegel komen.
Meet nauwkeurig waar de doorvoer zit en teken dit op de tegel af. Gebruik vervolgens gereedschap dat geschikt is voor het tegelmateriaal.
Maak het gat niet onnodig groot. Een grote opening is moeilijker netjes en waterbestendig af te werken.
Controleer vóór het verlijmen nogmaals of de tegel goed past.
Stap 9: voeg en kit het tegelwerk af
Laat de tegellijm eerst volledig uitharden volgens de aangegeven droogtijd.
Daarna kun je de voegen vullen met geschikt voegmiddel. Werk het voegmiddel netjes af en verwijder resten volgens de productinstructies.
Niet iedere aansluiting moet star worden gevoegd. Bewegende aansluitingen en bepaalde hoeken worden doorgaans flexibel afgewerkt met een daarvoor geschikte sanitairkit.
Denk onder andere aan aansluitingen rond:
- douchebak;
- bad;
- wastafel;
- wand en vloer;
- verschillende wandvlakken;
- leidingdoorvoeren.
Volg ook hier het gekozen tegelsysteem en de voorschriften van de fabrikant.
Kun je zelfreinigende badkamertegels over bestaande tegels plaatsen?
Dat kan in bepaalde situaties. Het voordeel is dat je de oude tegels niet eerst hoeft te verwijderen. Hierdoor bespaar je tijd, afval en sloopwerk.
De bestaande tegelwand moet wel geschikt zijn als ondergrond. Controleer vooral of alle tegels stevig vastzitten en of er geen vochtprobleem aanwezig is.
Daarnaast moet het oude tegeloppervlak goed worden gereinigd en voorbereid. Voor een gladde, weinig zuigende tegelondergrond kan een speciale hechtprimer of ander voorbereidingsproduct nodig zijn.
Houd ook rekening met de extra dikte. Een nieuwe tegellaag kan invloed hebben op bijvoorbeeld stopcontacten, kranen, deurkozijnen en andere aansluitingen.
| Situatie | Direct verder tegelen? |
|---|---|
| Oude tegels zitten stevig vast | Vaak mogelijk na juiste voorbereiding |
| Meerdere tegels zitten los | Eerst herstellen of verwijderen |
| Wand is sterk ongelijk | Eerst vlak maken |
| Schimmel of vocht achter tegels | Eerst oorzaak oplossen |
| Oude wand is vettig of bevat zeepresten | Eerst grondig reinigen |
| Onbekende ondergrond of hechting | Eerst onderzoeken/testen |
Zelfreinigende badkamertegels in de douche installeren
In een douche is de vochtbelasting veel groter dan op een wand die vrijwel nooit direct nat wordt. Daarom moet je hier extra zorgvuldig werken.
Zorg vóór het tegelen voor een geschikt waterdicht systeem. Besteed daarbij veel aandacht aan hoeken, de aansluiting tussen vloer en wand, de doucheafvoer en alle leidingdoorvoeren.
Een belangrijk onderscheid is dat waterbestendig niet hetzelfde is als waterdicht. Een tegel kan uitstekend tegen water kunnen, terwijl er via voegen, aansluitingen of kleine openingen alsnog vocht in de constructie kan komen.
Controleer daarom altijd of de volledige opbouw geschikt is voor gebruik in de douche. Bij zelfklevende tegels of wandpanelen is dit extra belangrijk. Niet ieder zelfklevend product is bedoeld voor een plek waar dagelijks direct douchewater tegenaan komt.
7 fouten die je beter kunt voorkomen
Zelf badkamertegels installeren is goed mogelijk, maar kleine fouten kunnen later grote gevolgen hebben.
1. Beginnen op een vuile ondergrond
Stof, vet en zeepresten kunnen ervoor zorgen dat producten minder goed hechten. Maak de ondergrond daarom grondig schoon.
2. Een vochtprobleem verbergen achter nieuwe tegels
Zie je vochtplekken of schimmel? Zoek eerst uit waar het vocht vandaan komt. Nieuwe tegels lossen de oorzaak niet op.
3. Geen tegelverdeling maken
Wie direct vanuit een hoek begint, kan aan de andere kant met een lelijke smalle strook eindigen. Bereken vooraf hoe de tegels over de wand verdeeld worden.
4. Denken dat tegels de douche waterdicht maken
Dit is een belangrijke fout. De onderliggende opbouw en de aansluitingen moeten geschikt zijn voor de vochtbelasting.
5. Niet regelmatig controleren of de tegels recht zitten
Controleer tijdens het tegelen voortdurend met een waterpas of laser. Wacht niet tot de volledige wand klaar is.
6. Te grote gaten rond leidingen maken
Maak uitsparingen zo nauwkeurig mogelijk en zorg voor een correcte afdichting rond doorvoeren.
7. Productinstructies negeren
Droogtijden, lijmdikte en verwerking verschillen per product. Een algemeen stappenplan kan de technische voorschriften van de fabrikant niet vervangen.
Hoe onderhoud je zelfreinigende badkamertegels?
Zelfreinigende badkamertegels zijn onderhoudsarm, maar niet onderhoudsvrij.
Hoe je ze het beste schoonmaakt, hangt af van het materiaal en de eventuele oppervlaktebehandeling. Gebruik daarom een reinigingsmiddel dat geschikt is voor jouw tegels.
Verwijder water, zeep en kalk regelmatig. Hierdoor krijgen afzettingen minder kans om zich op te bouwen.
Let bij tegels met een speciale coating extra goed op met agressieve of schurende schoonmaakmiddelen. Deze kunnen bij sommige oppervlakken de afwerking aantasten.
Een paar eenvoudige gewoontes helpen:
- trek natte wanden na het douchen droog;
- ventileer de badkamer goed;
- verwijder kalkaanslag regelmatig;
- controleer kitranden op beschadigingen;
- laat vuil niet maandenlang ophopen;
- gebruik geen schurende middelen als de fabrikant dit afraadt.
Zelfreinigende tegels of zelfklevende badkamertegels?
Wie vooral zo eenvoudig mogelijk zelf een badkamerwand wil vernieuwen, komt tijdens het zoeken waarschijnlijk ook zelfklevende tegels tegen.
Het grote verschil zit in het doel. Zelfreinigende of onderhoudsvriendelijke tegels zijn ontwikkeld om het onderhoud makkelijker te maken. Zelfklevende tegels zijn vooral ontwikkeld om de montage eenvoudiger te maken.
Zelfklevende tegels kunnen daardoor interessant zijn voor een snelle renovatie, maar controleer goed waar het gekozen product gebruikt mag worden.
Voor een wand die dagelijks rechtstreeks wordt blootgesteld aan douchewater gelden andere eisen dan voor een decoratieve wand achter het toilet.
Zelf installeren of een tegelzetter inschakelen?
Een rechte wand buiten de directe natte zone is voor een ervaren klusser meestal eenvoudiger dan een complete inloopdouche.
Zelf installeren kan interessant zijn wanneer:
- de ondergrond al vlak en goed voorbereid is;
- je ervaring hebt met tegelwerk;
- er weinig moeilijke hoeken zijn;
- je over het juiste gereedschap beschikt;
- je voldoende tijd hebt om nauwkeurig te werken.
Een tegelzetter inschakelen is verstandiger wanneer de ondergrond slecht is, er ingewikkelde afschotten of nissen zijn of wanneer je twijfelt over de waterdichting.
Bij een badkamer kan een fout immers veel meer gevolgen hebben dan alleen een scheef geplaatste tegel. Vocht dat achter de afwerking terechtkomt, kan pas veel later zichtbaar worden.
Badkamertegels zelf installeren is vooral een kwestie van goed voorbereiden
Zelfreinigende badkamertegels installeren begint niet bij de eerste tegel, maar bij de ondergrond. Een vlakke en stevige basis, een goede tegelverdeling en een geschikte waterdichting zijn bepalend voor het eindresultaat.
Neem vooral in de douche voldoende tijd voor de voorbereiding. Controleer welke materialen bij jouw tegel en ondergrond horen en volg de technische instructies van de fabrikanten.
Werk daarna stap voor stap. Meet nauwkeurig, controleer regelmatig met een waterpas en besteed extra aandacht aan hoeken en leidingdoorvoeren. Zo vergroot je de kans op een strakke badkamerwand die niet alleen mooi oogt, maar ook lang meegaat.
Samengevat: zelfreinigende badkamertegels installeren begint bij een vlakke, schone en waterdichte ondergrond. Werk stap voor stap, volg de instructies van de fabrikant en besteed extra aandacht aan natte zones en aansluitingen.
